Bir tesisin adresi ile gezginlerin onu aradığı destinasyon her zaman aynı hiyerarşiyi izlemez. Adrasis bu iki gerçeği tek bir yer kataloğunda, ortak kimliklerle ve iki ayrı eksenle taşır. Böylece adresler idari yapıya sadık kalırken arama kutuları ve destinasyon filtreleri seyahat dilini kullanır.
Kataloğun kaydettikleri
Her tesisin lokasyonu beş ayrı veri parçasından oluşur:
| Bölüm | Neyi taşır |
|---|---|
| Koordinatlar | Enlem ve boylam: tesisin haritadaki konumu ve yakındaki önemli yerlerin uzaklığının ölçüldüğü nokta. |
| Ortak yer kimliği | Her gerçek yer için tek kayıt ve değişmeyen bir public_id. |
| İdari eksen | Resmî adres, form ve idari raporlama için ülkeye özgü yapı. |
| Destinasyon ekseni | Arama, filtreleme ve gezginlerin kullandığı destinasyon yapısı. |
| Yakındaki önemli yerler | Plaj, havalimanı, istasyon veya müze gibi yakındaki önemli noktalar. |
Bu parçalar birbirinin yerine geçmez. Koordinatlar bir noktayı belirler, iki coğrafya ekseni o noktayı farklı amaçlarla sınıflandırır, önemli yerler ise çevresindeki bağlamı anlatır.
Tek yer, tek kimlik
Aynı gerçek yer, idari ve destinasyon eksenlerinde ayrı kopyalarla temsil edilmez. Tek ortak kayıt ve tek public_id kullanılır. Yer iki eksende farklı bir tipe, üst ilişkiye veya görünen ada sahip olsa bile kimliği değişmez.
Bir destinasyonun tek bir idari karşılığı yoksa kendi kaydı bulunur. Birden fazla ilçeyi kapsayan İstanbul şehri ile resmî bir adres kademesi olmayan Kapadokya bunun örnekleridir. Bu kayıtlar da aynı ortak yer sözlüğünün parçasıdır.
İki eksen, iki farklı soru
| Eksen | Cevapladığı soru | Kullanıldığı yerler |
|---|---|---|
| İdari eksen | Tesisin resmî adresi nedir? | Adres girişi, yerel mevzuat, idari raporlama ve veri doğrulama. |
| Destinasyon ekseni | Gezgin bu tesisi hangi yer altında arar? | Arama kutusu, destinasyon filtreleri, mağazanız (web, iOS, Android) ve partner dağıtımı. |
Arama tek bir yer listesi kullanır: destinasyon sözlüğü. İdari eksen ikinci bir arama taksonomisi değildir ve istemcilerin iki ağaç arasında seçim yapması gerekmez. Bir destinasyon seçildiğinde tesisin o destinasyona ait olup olmadığı yine destinasyon eksenindeki ilişkilerle belirlenir.
Türkiye'deki idari yapı
Türkiye'de adres ekseni İl → İlçe → Mahalle sırasını izler.
Örneğin Caferağa'daki bir tesisin idari zinciri İstanbul (İl) → Kadıköy (İlçe) → Caferağa (Mahalle) şeklindedir. Araya yapay bir şehir kaydı eklenmez ve eksik bir kademe uydurulmaz.
Destinasyon ekseni ise aynı tesisi İstanbul (Şehir) → Kadıköy (İlçe) altında aramaya açabilir. Buradaki İstanbul şehri, İstanbul ilinden ayrı bir destinasyon kaydıdır. Kadıköy ise her iki eksende de aynı public_id ile temsil edilir.
Destinasyon tipleri
Destinasyon sözlüğü, seyahat aramasında anlam taşıyan şu tipleri kullanır:
| Tip | Anlamı | Örnek |
|---|---|---|
province_state |
Ülkenin üst idari bölümü ve geniş arama kapsamı. Türkiye'deki etiketi İl'dir. | İstanbul ili |
city |
Gezginin şehir veya yerleşim olarak aradığı destinasyon. | İstanbul, Bodrum |
district |
Bir şehrin altında yer alan ve idari olarak ilçe olan destinasyon. | Kadıköy, Beşiktaş |
neighborhood |
Şehir veya ilçe içindeki daha küçük yerleşim ya da seyahat mahallesi. | Bostancı, Sultanahmet |
area |
İdari sınırlara bağlı olmayan, küratörlü turizm bölgesi. | Kapadokya, Türk Rivierası |
Genel amaçlı bir region tipi kullanılmaz. Üst idari bölümler province_state, seçilmiş turizm bölgeleri ise area olarak tanımlanır. Önemli yer ve havalimanı kayıtları belirli noktaları gösterir; destinasyon ağacında tesis arama kapsamı oluşturmaz.
Eksenlerin farklılaştığı örnekler
İki eksen aynı yer hakkında farklı ama birbiriyle çelişmeyen bilgiler taşıyabilir:
| Yer | İdari eksen | Destinasyon ekseni | Kimlik |
|---|---|---|---|
| Kadıköy | Kadıköy, İlçe; üstü İstanbul ili | Kadıköy, İlçe; üstü İstanbul şehri | Aynı public_id |
| Bodrum | Bodrum, İlçe | Bodrum, Şehir | Aynı public_id |
| Afyonkarahisar Merkez | Merkez, İlçe | Afyonkarahisar, Şehir | Aynı public_id |
Merkez örneğinde adın da eksene göre değişmesi bilinçlidir. Resmî adres adı Merkez, gezginin aradığı şehir adı Afyonkarahisar'dır. Bu nedenle aynı kimlik idari görünümde Merkez / district, destinasyon görünümünde Afyonkarahisar / city olarak okunur.
Koordinatlar ve önemli yerler neden ayrı?
Yer eksenleri bir tesisin hangi sınıflandırmaya ait olduğunu söyler. Koordinatlar ve önemli yerler ise tesisin gerçekte nerede durduğunu anlatır:
- Sonuç haritası her tesisi kendi koordinatında gösterir. Web mağazanız haritayı, organizasyonunuz kendi harita anahtarını bağladığında gösterir; iOS ve Android uygulamaları haritayı kendileri gösterir. Bkz. Destinasyon araması.
- Bu haritadaki Bu alanda ara, koordinatı ekranda görünen alanın içinde kalan tesisleri listeler.
- "Metroya 5 dakika yürüme" ifadesi tesis ile önemli yer arasındaki ilişkiyi kullanır.
Bir önemli yer, adres kademesi veya destinasyon üstü değildir. Bir koordinat da yer kimliğinin yerine geçmez. Bu ayrım, idari sınırları haritadaki noktalarla karıştırmadan her tesisi haritada doğru yere koyar.
Harita alanı ile uzaklık sınırı farklıdır. Mağaza haritasındaki Bu alanda ara, ekranda görünen sınırları kullanır. API partnerleri ayrıca bir koordinata veya adı belirtilen yere seçilen uzaklıktaki tesisleri arayabilir; örneğin havalimanına 5 km mesafedeki tesisleri bulup uzaklığa göre sıralayabilir. Bu arama, tesisin adresini veya bağlı olduğu destinasyonları değiştirmez.
Lokasyonlar nasıl ayarlanır?
Bir tesis sisteme alınırken tipik akış şöyledir:
- Tesisin adresi ve kesin koordinatı girilir.
- Ülkeye uygun idari zincir çözümlenir ve doğrulanır.
- Tesis, ortak yer kimlikleri üzerinden destinasyon eksenine bağlanır.
- Yoğun şehirler ve sınır bölgeleri gibi belirsiz durumlar kullanıcı tarafından kontrol edilir.
- Yakındaki önemli yerler ayrı ilişkiler olarak eklenir.
İçerik tamamlama, adres ve koordinattan idari yerleri önermeyi ve uygun destinasyon bağlantısını hazırlamayı hızlandırır. Öneriler uygulanmadan önce gözden geçirilebilir.
Dil başına yer adları
Yer kimliği dilden bağımsızdır. İstanbul / Istanbul ve İzmir / Izmir gibi adlar dile göre değişse de public_id değişmez.
Destinasyon adı resmî adres adından farklı olabilir. Afyonkarahisar Merkez örneğinde Türkçe ve İngilizce görünümler, idari eksende Merkez, destinasyon ekseninde Afyonkarahisar adını taşır. Bu fark yeni bir yer kimliği oluşturmaz.
Kanal başına görünürlük
Farklı kanallar farklı ayrıntı seviyeleri gösterebilir, ancak ortak kimlikleri ve eksenlerin anlamını değiştiremez:
- Adres alanları ve adres raporları idari ekseni kullanır.
- Arama ve destinasyon filtreleri destinasyon eksenini kullanır.
- Sonuç haritası ve Bu alanda ara koordinatları kullanır.
- Yakındaki yer anlatımı önemli yer ilişkilerini kullanır.
Bu ayrım partnerlerin kendi taksonomilerini tahmin etmesini önler ve her kanalda aynı yer kimliğinin korunmasını sağlar.
AI Operatörü ve lokasyonlar
Adrasis AI Operatörüne şu tür görevler verilebilir:
- "Yeni Güneş Otel'in adresini ve koordinatını doğrula, idari zinciri öner."
- "Kadıköy destinasyonundaki tesisleri göster."
- "İdari ilçesi ile atanmış destinasyonu uyuşmayan tesisleri bul."
- "14-16 Ekim için Antalya'nın Konyaaltı ilçesindeki müsait tesisleri en ucuzdan başlayarak listele."
Okuma operasyonları doğrudan sonuç verir. Yazma operasyonları uygulanmadan önce önizlenir.
Sırada
- Lokasyon ve içeriği hazırlayan İçerik tamamlama operatör aksiyonu → İçerik tamamlama
- Aramada lokasyonla birlikte kullanılan sınıflandırmalar → Kategoriler
- Lokasyonun bağlandığı üst düzey katalog nesnesi → Tesis
- Destinasyon aramasının sonuçları nasıl sıraladığı, filtrelediği ve haritada gösterdiği → Destinasyon araması